Menu

Strona Główna O nas Oferta Katalogi Baza wiedzy Kontakt

Śruby kulowe – szczegóły produktów. Jak czytać katalogi i zamawiać właściwe parametry?

Zakup śruby kulowej to proces znacznie bardziej skomplikowany niż dobranie standardowego łożyska czy paska klinowego. Pomyłka w odczytaniu jednego z kilkunastu parametrów z katalogu producenta skutkuje zamówieniem komponentu, którego nie da się zamontować w maszynie lub który zablokuje posuw osi.

Dla zaopatrzeniowców i mechaników przeglądanie tysięcy stron katalogów technicznych takich marek jak HIWIN, THK, Bosch Rexroth czy PMI bywa przytłaczające. Z tego poradnika dowiesz się, z jakich dokładnych elementów składa się specyfikacja produktowa śruby kulowej i jak bezbłędnie zidentyfikować potrzebny model.

Śruby kulowe – szczegóły produktów

1. Kodowanie wymiarów: Średnica i Skok (np. 1605, 2510)

To najpopularniejszy format, z jakim spotkasz się na rynku (szczególnie przy masowych śrubach walcowanych). Krótki ciąg cyfr mówi o kluczowych proporcjach gwintu.

  • Średnica nominalna (d): Zazwyczaj pierwsze dwie cyfry kodu (wyrażone w milimetrach). Jest to zewnętrzna średnica wału gwintowanego. Najpopularniejsze rozmiary w przemyśle i automatyce to 12, 16, 20, 25, 32, 40 i 50 mm.

  • Skok gwintu / Lead (Ph): Dwie kolejne cyfry (w mm). Skok określa, jaki dystans liniowy (w milimetrach) pokona nakrętka przy jednym pełnym obrocie śruby o 360 stopni.

    • Przykład: Kod 1605 oznacza śrubę o średnicy 16 mm i skoku 5 mm. Kod 2510 to średnica 25 mm i szybki skok 10 mm.

  • Kierunek gwintu: Aż 95% osi CNC na rynku wykorzystuje gwinty prawe (standard). Istnieją jednak śruby lewoskrętne (zazwyczaj oznaczane literą "L" na końcu), stosowane rzadziej, np. w systemach otwierania/zamykania szczęk centrycznych.

2. Rodzaje i kształty nakrętek kulowych

Nawet jeśli znasz już średnicę i skok, do wyboru pozostaje kształt samej nakrętki, za pomocą której zmontujesz oś ze stołem roboczym. Producenci oferują dwa główne standardy brył roboczych:

Nakrętki kołnierzowe (Flanged Nuts)

To absolutny standard rynkowy (często ustandaryzowany normą DIN 69051). Posiadają płaski "talerz" (kołnierz) z gotowymi, przelotowymi otworami montażowymi. Pozwalają na bardzo szybkie i sztywne przykręcenie nakrętki do obudowy maszyny. Kołnierze występują w różnych kształtach, najczęściej jako okrągłe z podcięciami po bokach.

Nakrętki cylindryczne (Cylindrical Nuts)

Wyglądają jak idealnie gładki, stalowy walec (bez kołnierza na końcu). Aby zablokować je przed obracaniem się razem ze śrubą, na zewnętrznym płaszczu posiadają wzdłużny rowek na wypust (klin) lub gwint zewnętrzny na całej długości.

  • Zastosowanie: Kompaktowe siłowniki elektryczne, ramiona robotów, gdzie przestrzeń montażowa jest ekstremalnie ograniczona i nie ma miejsca na szeroki kołnierz.

Tabela 1: Nakrętka Pojedyncza vs Nakrętka Podwójna w zamówieniach

Cecha Nakrętka Pojedyncza (Single Nut) Nakrętka Podwójna (Double Nut)
Budowa Jeden, zintegrowany stalowy blok roboczy Dwie nakrętki połączone i napięte względem siebie przekładką
Kasowanie luzu Wymaga użycia nadwymiarowych kulek (Oversize) Napięcie mechaniczne pomiędzy dwiema nakrętkami (Preload)
Długość robocza Zazwyczaj krótka (kompaktowa) Znacznie dłuższa (zabiera przestrzeń skoku)
Sztywność (Odporność na wychylenia) Średnia Ekstremalnie wysoka
Dedykowane zastosowanie Plotery frezujące, automatyka Pick&Place, wycinarki osi X/Y Ciężkie obróbki skrawaniem, osie Z (pionowe), maszyny CNC High-End

3. Specyfikacja zakończeń wału (Obróbka czopów)

Kupując śrubę z metra, otrzymujesz tylko gwintowany pręt. Aby śruba mogła się obracać, musi być odpowiednio podparta łożyskami na obu końcach. Karta produktu zawsze wymaga określenia obróbki maszynowej czopów.

Najczęściej stosuje się standardowe schematy obróbki pod gotowe, rynkowe bloki łożyskowe (np. serie BK/BF lub FK/FF):

  1. Strona napędowa (Ustalająca / Stała): To ta strona, do której podłączysz sprzęgło i silnik. Wymaga dłuższego czopu oraz nacięcia rowka na wpust. W blokach ułożyskowania ustalającego (np. blok BK) montuje się skośne łożyska wrzecionowe ułożone w parę, które kasują ruch śruby przód-tył.

  2. Strona podpierająca (Pływająca / Swobodna): Drugi koniec śruby, najczęściej obrabiany po prostu jako prosty walec z rowkiem na pierścień osadczy (Seger). Ten koniec wchodzi w blok z łożyskiem poprzecznym (np. blok BF), co pozwala śrubie na swobodne wydłużanie się wskutek naturalnej rozszerzalności cieplnej podczas pracy.

4. Opcje dodatkowe w katalogach (Uszczelnienia i Powłoki)

Podczas konfigurowania zamówienia, zwracaj uwagę na sufiksy w kodach produktowych:

  • Rodzaj uszczelnień (Zgarniacze): Możesz wybrać standardowe uszczelki z gumy NBR, zgarniacze filcowe (doskonałe do zbierania mikropyłu np. z cięcia drewna lub papieru) lub metalowe wkładki, które ochronią wnętrze nakrętki przed rozgrzanymi do czerwoności wiórami stalowymi.

  • Powłoki antykorozyjne: Do pracy w ekstremalnym środowisku (np. myjnie przemysłowe, pakowanie żywności), cała śruba i nakrętka mogą zostać na etapie produkcji pokryte powłokami twardego chromu, oksydowane na czarno lub fosforanowane (np. powłoka Raydent).

Podsumowanie

Zamawiając śrubę kulową na podstawie szczegółowych katalogów technicznych, musisz połączyć parametry wymiarowe (średnica i skok), kształt nakrętki, rodzaj kasowania luzów oraz gotowy schemat obróbki obu końców wału. Tylko pełna zgodność tych wszystkich danych z dokumentacją DTR gwarantuje sukces wymiany awaryjnej.

Nie możesz odczytać kodu ze starej, wypracowanej nakrętki? Posiadasz śrubę z uciętymi końcami i potrzebujesz przetoczyć je pod konkretne łożyska? Prześlij stare komponenty lub rysunek do specjalistów Dakam! Pomożemy dobrać odpowiednie parametry z katalogów liderów branży i zrealizujemy kompleksową obróbkę mechaniczną prosto do Twojego warsztatu.