Smarownice automatyczne jednopunktowe: Gazowe czy Elektryczne?
Smarownice automatyczne jednopunktowe – Twój niewidzialny pracownik utrzymania ruchu
Ponad 50% awarii łożysk wynika z niewłaściwego smarowania. Scenariusz jest zazwyczaj ten sam: łożysko jest smarowane "raz a dobrze" (przesmarowanie), a potem następuje długi okres postoju ("głodzenie").
Smarownice automatyczne jednopunktowe rozwiązują ten problem, podając środek smarny kropelka po kropelce, 24 godziny na dobę. W tym artykule wyjaśniamy, jak dobrać odpowiedni typ urządzenia, by nie przepłacić i nie uszkodzić maszyny.
Jak to działa? Dwie główne technologie
Choć z zewnątrz wyglądają podobnie (pojemnik wkręcony w punkt smarowania), w środku różnią się diametralnie. Na rynku dominują dwa rozwiązania:
1. Smarownice Gazowe (Chemiczne)
Najpopularniejsze i najtańsze rozwiązanie (np. SKF System 24, Perma Classic, simalube).
-
Zasada działania: Po aktywacji (wkręceniu śruby lub zerwaniu zawleczki), wewnątrz dochodzi do reakcji chemicznej. Wydzielający się gaz (zazwyczaj wodór) powoli wypycha tłok, który tłoczy smar do łożyska.
-
Zalety: Niska cena, prosta konstrukcja, brak baterii, praca w strefach wybuchowych (często mają certyfikat ATEX).
-
Wady: Zależność od temperatury! W upalne dni gaz wydziela się szybciej (smarownica opróżni się szybciej niż zakładano), a w mrozy reakcja zwalnia lub ustaje. Generują niskie ciśnienie (max 3-5 bar).
2. Smarownice Elektromechaniczne
Bardziej zaawansowane urządzenia (np. Perma STAR, SKF TLSD).
-
Zasada działania: Zasilane bateryjnie lub z zasilacza 24V. Silnik elektryczny napędza przekładnię, która precyzyjnie wypycha tłok.
-
Zalety: Precyzja niezależna od temperatury i ciśnienia wstecznego. Generują wysokie ciśnienie (nawet 6-10 bar), co pozwala na montaż smarownicy z dala od punktu smarowania (na przewodzie). Możliwość wyłączenia urządzenia podczas postoju maszyny.
-
Wady: Wyższy koszt zakupu (choć często wymieniamy tylko wkład ze smarem i baterię, a napęd zostaje).
Tabela Porównawcza: Co wybrać?
| Cecha | Napęd Gazowy (Chemiczny) | Napęd Elektromechaniczny |
| Ciśnienie robocze | Niskie (maks. 5 bar) | Wysokie (do 10 bar i więcej) |
| Wpływ temperatury | Duży (zmienia czas opróżniania) | Brak (sterowanie mikroprocesorowe) |
| Długość przewodu | Montaż tylko bezpośredni (lub bardzo krótki wężyk) | Możliwy montaż na przewodzie do 2-3 metrów |
| Koszt | Niski (jednorazówka) | Średni/Wysoki (inwestycja w napęd) |
| Zastosowanie | Proste punkty, łatwy dostęp, stała temperatura | Trudny dostęp, zmienne temperatury, wymagana precyzja |
5 powodów, dla których warto je stosować
-
Bezpieczeństwo BHP: Nie musisz wchodzić w strefę niebezpieczną, wspinać się na drabinę czy zdejmować osłon, by nasmarować łożysko.
-
Koniec z przegrzewaniem: Ręczne "napompowanie" smaru powoduje gwałtowny wzrost temperatury łożyska (opory toczenia). Automat podaje minimalne dawki, utrzymując film olejowy bez zbędnych oporów.
-
Uszczelnienie węzła: Ciągły, powolny wypływ smaru tworzy "barierę", która wypycha zanieczyszczenia i wilgoć na zewnątrz, nie pozwalając im wniknąć do środka łożyska.
-
Czystość: System jest zamknięty hermetycznie. Nie ma ryzyka wprowadzenia brudu ze smarownicy ręcznej.
-
Oszczędność czasu: Serwisant zamiast biegać ze smarownicą co tydzień, wymienia pojemnik raz na 6 lub 12 miesięcy.
Jak zamontować smarownicę? (Instrukcja Krok po Kroku)
Montaż jest prosty, ale łatwo o błąd, który zablokuje dozowanie.
-
Wyczyść okolice smarowniczki.
-
Wykręć starą kalamitkę. Sprawdź gwint (najczęściej G1/4", M10x1 lub M6).
-
WAŻNE: Wykonaj smarowanie wstępne! Użyj smarownicy ręcznej i wtłocz ten sam smar, który jest w automacie, aż wypłynie z łożyska. Przewody doprowadzające również muszą być wypełnione.
Dlaczego? Smarownica automatyczna nie służy do "nabijania" łożyska, ale do podtrzymania smarowania. Jeśli wkręcisz ją w pusty układ, miną tygodnie zanim smar dotrze do kulek.
-
Aktywuj smarownicę. Ustaw czas opróżniania (np. 6 miesięcy) zgodnie z wyliczeniami lub aplikacją producenta (np. Perma Select App / SKF DialSet).
-
Wkręć ręcznie. Nie używaj klucza hydraulicznego, by nie zmiażdżyć obudowy.
Częste błędy
-
Montaż smarownicy gazowej na długim wężyku: Opory przepływu w cienkim przewodzie mogą być wyższe niż ciśnienie generowane przez gaz. Smarownica "spuchnie" lub pęknie, a smar nie dotrze do łożyska.
-
Brak uwzględnienia wibracji: Jeśli punkt smarowania mocno drga (np. na kruszarce), ciężka smarownica może się urwać. W takim przypadku użyj smarownicy elektromechanicznej zamontowanej na wsporniku (klamrze) obok maszyny i połącz elastycznym przewodem.
-
Mieszanie smarów: Nigdy nie instaluj automatu ze smarem polimocznikowym w punkcie, gdzie wcześniej był smar litowy (bez uprzedniego wyczyszczenia). Grozi to zważeniem się smaru i zablokowaniem łożyska.
Podsumowanie
Smarownice automatyczne to najtańszy sposób na wydłużenie żywotności maszyn. Koszt urządzenia (często kilkadziesiąt złotych) jest znikomy w porównaniu do kosztu wymiany zatartego łożyska i postoju linii produkcyjnej.
Nie wiesz jaki czas dozowania ustawić?
Skorzystaj z kalkulatorów dostępnych na stronach producentów lub skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać odpowiedni typ smaru i nastawę czasową dla Twojego silnika, wentylatora czy pompy.