Śruby trapezowe
Śruby Trapezowe – Niezawodny Napęd Liniowy i Samohamowność
Śruby trapezowe (z gwintem symetrycznym, oznaczane symbolem Tr) to klasyczne i sprawdzone rozwiązanie do zamiany ruchu obrotowego na liniowy. W przeciwieństwie do śrub kulowych, opierają się na tarciu ślizgowym, co daje im unikalną cechę: samohamowność. Dzięki temu, w wielu aplikacjach pionowych, śruba utrzymuje ciężar bez konieczności stosowania hamulca na silniku.
W DAKAM oferujemy śruby wykonywane w technologii walcowania na zimno. Proces ten utwardza powierzchnię gwintu i zapewnia doskonałą gładkość (mniejsze tarcie), w przeciwieństwie do tańszych śrub nacinanych na tokarce. Oferujemy standardy zgodne z normą DIN 103, w klasie dokładności 7e.
Wybór Materiału – C15, C45 czy Nierdzewna?
Materiał śruby decyduje o jej wytrzymałości i odporności na korozję.
-
Stal Węglowa C15 (Standard): Najpopularniejszy wybór (gatunek 1.0401). Idealna do ogólnych zastosowań, dobrze współpracuje z nakrętkami z brązu. Ekonomiczna i łatwa w obróbce końców.
-
Stal Węglowa C45 (Wzmocniona): Twardsza i sztywniejsza (gatunek 1.0503). Zalecana do dłuższych śrub i większych obciążeń, gdzie istnieje ryzyko wyboczenia.
-
Stal Nierdzewna A2 / A4: Niezbędna w przemyśle spożywczym, chemicznym i jachtowym. Odporna na wodę i kwasy. Wymaga stosowania nakrętek z tworzywa (POM) lub specjalnego brązu, aby uniknąć zatarcia ("spawania na zimno").
Śruby Jednowchodowe vs Wielowchodowe – Którą wybrać?
To najczęstszy dylemat konstruktorów. Różnica tkwi w prędkości przesuwu.
1. Śruby Jednowchodowe (Standardowe)
-
Przykład: Tr 10x2 (Skok gwintu = 2mm, Przesuw na 1 obrót = 2mm).
-
Cechy: Wysoka samohamowność. Po wyłączeniu silnika śruba "trzyma" pozycję. Mała prędkość liniowa, duża siła pchania.
-
Zastosowanie: Podnośniki, imadła, oś Z w drukarkach 3D.
2. Śruby Wielowchodowe (Szybkie)
-
Przykład: Tr 8x8 (Skok gwintu = 2mm, ale Przesuw na 1 obrót = 8mm – gwint 4-wchodowy).
-
Cechy: Duża prędkość przesuwu przy wolnych obrotach silnika. Zazwyczaj brak samohamowności (nakrętka może zjechać pod ciężarem).
-
Zastosowanie: Szybkie osie X/Y w drukarkach 3D, mechanizmy otwierania drzwi.
Dobór Nakrętki – Brąz, Stal czy Tworzywo?
Śruba to tylko połowa sukcesu. Kluczem do długiej pracy jest odpowiednia nakrętka (para cierna).
-
Nakrętki z Brązu (Najlepsze do napędu): Brąz ma naturalne właściwości smarne. W połączeniu ze stalową śrubą oferuje najniższe tarcie i najdłuższą żywotność przy pracy ciągłej.
-
Nakrętki Stalowe: Przeznaczone do połączeń statycznych lub rzadkich ruchów regulacyjnych (np. poziomowanie stóp maszyn). Nie nadają się do pracy ciągłej (ryzyko zatarcia stal-stal).
-
Nakrętki z Tworzywa (POM/Poliamid): Ciche, bezsmarowe, tłumiące drgania. Idealne do lekkich maszyn i drukarek 3D.
Zastosowanie – Gdzie śruba trapezowa wygrywa?
-
Druk 3D i Hobby CNC: Oś Z w drukarkach (np. Ender, Prusa) to domena śrub Tr 8x8.
-
Podnośniki warsztatowe: Wykorzystanie samohamowności gwintu.
-
Imadła i ściski: Przenoszenie dużych sił.
-
Regulacja formatów: W maszynach pakujących.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę dociąć śrubę trapezową szlifierką kątową? Można, ale nie zalecamy tego. Cięcie "flexem" wprowadza dużo ciepła, co może rozhartować końcówkę gwintu i wprowadzić naprężenia (krzywienie śruby). Zalecamy cięcie piłą taśmową lub na tokarce.
Czym smarować śruby trapezowe? W przypadku pary stal-brąz lub stal-stal, należy stosować smary z dodatkiem grafitu lub MoS2 (dwusiarczek molibdenu), które świetnie radzą sobie z dużymi naciskami powierzchniowymi. Nakrętki z tworzywa często pracują na sucho (lub z wazeliną techniczną/silikonem).
Jaka jest tolerancja prostości śrub? Standardowe śruby walcowane mają tolerancję prostości około 0.8 - 1.0 mm na 1 metr. Do precyzyjnych maszyn CNC, gdzie wymagana jest idealna prostość, zalecamy rozważenie śrub kulowych lub selekcjonowanych śrub precyzyjnych.
