Tuleje łożyskowe
Tuleje łożyskowe wciągane i wciskane – Fundamentalny uścisk na gładkim wale
W ciężkim przemyśle, przenośnikach taśmowych i gigantycznych wentylatorach stosuje się najczęściej łożyska ze stożkowym otworem wewnętrznym (np. z przyrostkiem "K" w oznaczeniu). Aby osadzić takie łożysko na cylindrycznym (prostym) wale, Utrzymanie Ruchu sięga po absolutny standard mechaniki – Tuleje Łożyskowe. Działają one na zasadzie stalowego klina. Wsuwając stożkową tuleję pomiędzy wał a pierścień łożyska, doprowadzamy do ekstremalnie silnego, tarciowego zaciśnięcia się całego układu.
Nasza oferta obejmuje dwa światy tego genialnego rozwiązania. Tuleje wciągane (Seria H) to ulubieńcy mechaników – sprzedawane w gotowych kompletach z nakrętką (KM) i podkładką zabezpieczającą (MB), pozwalają na osadzenie łożyska dosłownie w dowolnym miejscu gładkiego wału. Z kolei Tuleje wciskane (Seria AH/AHX) to rozwiązanie dla wałów odsadzonych (stopniowanych), oferujące nieprawdopodobną sztywność podparcia. Dla najcięższych gabarytów przygotowaliśmy wersje hydrauliczne (z kanałami olejowymi), które zamieniają siłowe zmagania w lekką pracę z pompką ciśnieniową.
Kluczowe atuty technologii mocowania na tulejach
-
Oszczędność na obróbce wału: Stosując tuleje wciągane, nie musisz toczyć na wale skomplikowanych gwintów ani precyzyjnych progów oporowych. Wystarczy gładki wał w taniej tolerancji h9 lub h10!
-
Dowolność pozycjonowania: Tuleja wciągana pozwala na zablokowanie łożyska w dokładnie tym milimetrze wału, w którym tego wymagasz. Idealne rozwiązanie przy montażu długich wałów w zespołach opraw dzielonych (np. SNL).
-
Bezpieczeństwo gwintów: W tulejach wciąganych gwint znajduje się na samej tulei, a nie na głównym wale maszyny. Jeśli mechanik zerwie gwint podczas montażu, wymieniasz tanią tuleję, a nie wał wart dziesiątki tysięcy złotych!
-
Wsparcie hydrauliczne (Serie OH / AOH): Przy łożyskach ważących ponad 50 kg, tarcie na stożku jest tak potężne, że dokręcanie kluczem staje się niemożliwe. Wersje z kanałami dystrybucyjnymi pozwalają na wtrysk oleju (metoda SKF), co fizycznie rozszerza łożysko i pozwala na gładki montaż/demontaż.
| Seria / Kod | Nazwa Techniczna | Charakterystyka i Zawartość Zestawu |
| Seria H (np. H 312) | Tuleja Wciągana (Adapter Sleeve) | Najpopularniejsza. Umożliwia montaż na gładkim wale. Zestaw zawiera: Tuleję, Nakrętkę łożyskową (KM) i Podkładkę (MB). |
| Seria AH / AHX | Tuleja Wciskana (Withdrawal Sleeve) | Wymaga oporu na wale (progu). Wciskana pod łożysko. Zestaw zawiera: TYLKO tuleję. Nakrętki kupuje się osobno! |
| Seria OH | Tuleja Wciągana Hydrauliczna | Posiada gwintowane złącze na pompę i rowki rozprowadzające olej na stożku. Do ciężkich łożysk baryłkowych. |
| Seria AOH | Tuleja Wciskana Hydrauliczna | Wciskana hydraulicznie. Niezbędna do demontażu potężnych węzłów bez użycia palnika i niszczenia wału. |
| Seria HE / HA / HS | Tuleje Calowe | Wersje wciągane przeznaczone na wały wykonane w standardzie anglosaskim (wymiary w calach). |
Wskazówka Eksperta
Złudzenie "Pancernego Docisku": "Montowałem nowe łożysko baryłkowe na tulei wciąganej H 2316. Żeby mieć 100% pewności, że nie obróci się na wale pod obciążeniem, założyłem dwumetrową rurę na klucz hakowy i dociągnąłem nakrętkę z całej siły, aż puścił mi pot. Odpaliłem wentylator, a po 20 minutach łożysko zrobiło się fioletowe z przegrzania i zablokowało wirnik!"
Mechanik traktuje tuleję wciąganą jak zwykłą śrubę mocującą, dokręcając ją "na siłę". Zapomina, że tuleja to w rzeczywistości precyzyjny klin stożkowy (o zbieżności 1:12). Im mocniej dokręcasz nakrętkę, tym głębiej tuleja wchodzi pod łożysko, z gigantyczną siłą rozpychając jego pierścień wewnętrzny!
Błąd: Całkowite skasowanie luzu promieniowego wewnątrz łożyska poprzez przepchnięcie tulei za daleko!
Rada UR: Montaż na tulei wciąganej to nie zawody siłowe, to precyzyjna operacja mikrometryczna! Łożyska toczne (zwłaszcza baryłkowe) muszą posiadać minimalny luz roboczy. Zanim wsuniesz tuleję do końca, musisz BEZWZGLĘDNIE użyć szczelinomierza, aby zmierzyć luz początkowy między górną rolką a bieżnią. Następnie dokręcasz nakrętkę i na bieżąco sprawdzasz luz listkami szczelinomierza, aż zredukuje się o wartość podaną w tabeli producenta (np. spadek z 0.12 mm do 0.08 mm). Wtedy natychmiast przerywasz dokręcanie i zaginach wąs podkładki MB!
Tuleja wciągana (H) czy wciskana (AH)? Różnice, które ratują projekt
Początkujący konstruktorzy często mylą te dwa systemy, ponieważ oba służą do mocowania łożysk z otworem stożkowym "K". Ich zasada działania mechanicznego jest jednak diametralnie różna!
Tuleja wciągana (Seria H) posiada gwint na węższym końcu. Łożysko jest wciągane na tuleję (lub tuleja jest wciągana w łożysko) za pomocą nakrętki, która opiera się o łożysko. To najprostszy system, wymagający tylko gładkiego wału. Niestety, podczas dokręcania nakrętki, łożysko przesuwa się lekko wzdłuż wału, co utrudnia idealne pozycjonowanie osiowe.
Tuleja wciskana (Seria AH/AHX) posiada gwint na grubszym końcu. Aby ją zamontować, łożysko musi najpierw oprzeć się o twardy, obrobiony próg (odsadzenie) na wale maszyny. Następnie tuleję wciska się pod łożysko za pomocą nakrętki wkręcanej na gwint samego wału! W tym systemie łożysko nie ma prawa przemieścić się nawet o milimetr podczas montażu. Oznacza to żelazną precyzję pozycjonowania, ale wymaga dużo droższej obróbki tokarskiej wału. Wybór pomiędzy serią H a AH to zawsze kompromis między kosztami produkcji a precyzją układu kinematycznego!
