Kluczowe atuty walcowych łożysk swobodnych

• Płynna kompensacja cieplna (Zero Naprężeń): To ich główna i najważniejsza funkcja. Łożysko swobodne zapobiega tzw. zaciskaniu się łożysk na wale, ratując korpus maszyny przed rozerwaniem na skutek wydłużania się gorącej osi.

• Tytaniczna nośność promieniowa: Pomimo swojej "pływającej" natury, styk liniowy precyzyjnych walców z bieżnią pozwala na przenoszenie gigantycznych drgań i wagi ciężkich wirników.

• Absolutna rozbieralność montażowa: Ponieważ jeden pierścień nie ma kołnierzy, całe łożysko można rozłożyć na dwie części. Wprasowujesz gładki środek na wał, zewnętrzny z wałeczkami do oprawy żeliwnej, a na końcu... po prostu wsuwasz kilkutonowy wirnik na miejsce bez użycia prasy!

• Wszechstronność koszyków: Dostępne w wersjach z lekkim i cichym koszykiem z poliamidu (np. sufiks ECP) do superszybkich silników elektrycznych, lub pancernego mosiądzu (ECM) do przekładni kopalnianych i wibratorów.

Wskazówka Eksperta

Złudzenie Błyskawicznego Montażu: "Mieliśmy do poskładania potężny, trzymetrowy wał wentylatora spalin. Żeby praca poszła szybko i przyjemnie, stary mistrz wziął z magazynu dwa łożyska serii NU (swobodne). Wbił gładkie środki na oba końce wału, a zewnętrzne pierścienie z wałkami wsadził w oprawy. Kiedy wsuwali wał, wszedł jak po maśle! Złożyli maszynę. Odpalili silnik. Po 10 minutach wentylator zaczął rzęzić, wał odjechał w prawo o 2 centymetry, a wirnik wciągu sekundy zmielił się o żeliwną obudowę, niszcząc sprzęt za 150 tysięcy!"

Stary mistrz pomylił elastyczność z brakiem kontroli. Ponieważ łożyska NU są swobodne i bardzo łatwo je złożyć z dwóch stron maszyny, użył ich na OBU końcach wału!

Błąd: Podparcie wału wyłącznie na łożyskach swobodnych (np. dwóch typu NU), bez zastosowania ani jednej "kotwicy".

Rada UR: Łożysko swobodne NU to TOWARZYSZ, nigdy samotny król! Jeżeli zamontujesz dwa łożyska NU na jednej osi, wał nie będzie miał żadnego punktu zaczepienia. Przy najmniejszym drganiu lub strumieniu powietrza zacznie "dryfować" w lewo i prawo, aż roztrzaska obudowę. Święta zasada Utrzymania Ruchu brzmi: Na wale zawsze z jednej strony montujesz "kotwicę" (łożysko ustalające NUP, zwykłe kulkowe 6200 lub kulkowe skośne), a z drugiej strony dajesz łożysko swobodne (NU), by przyjmowało wydłużenie cieplne! Nigdy dwa "pływające" na raz!

Brak koszyka (Pełna liczba wałeczków) – Kiedy sufiks "V" wchodzi do gry?

Przeglądając katalog łożysk walcowych NU, czasami natrafisz na wersje z literą V na końcu oznaczenia (np. NU 2210 V). Tego łożyska nie włożysz do szybkiego silnika elektrycznego, bo spaliłoby się w pół godziny. Czym jest to rozwiązanie i dlaczego jest tak poszukiwane w ciężkim przemyśle?

Sufiks V oznacza "pełną liczbę elementów tocznych" (Full Complement). Konstruktorzy usunęli z tego łożyska stalowy, mosiężny czy poliamidowy koszyk, który na co dzień rozdziela wałeczki od siebie. Pustą przestrzeń wypełnili maksymalną możliwą liczbą nowych, przylegających do siebie stalowych walców. Rezultat? To łożysko zyskuje niewyobrażalną wręcz, miażdżącą nośność promieniową – kilkukrotnie wyższą niż w standardowych odpowiednikach o tym samym wymiarze zewnętrznym.

Jest jednak haczyk. Ponieważ wałeczki podczas pracy ocierają się bezpośrednio o siebie (trąc w przeciwnych kierunkach), generują potężne tarcie wewnętrzne. Dlatego łożyska typu V stosuje się wyłącznie w mechanizmach wolnoobrotowych, ale zmagających się z niewyobrażalnym naciskiem ciężaru – np. w kołach jezdnych gigantycznych suwnic hutniczych, kołach linowych wind, czy przegubach potężnych koparek kroczących.