Katalog produktów GMN – pełny przegląd grup asortymentowych

Portfolio techniczne marki GMN dzieli się na komplementarne grupy produktów, które pozwalają zbudować lub zregenerować kompletny, wysokoobrotowy węzeł łożyskowy wraz z jego uszczelnieniem i przeniesieniem napędu.

1. Superprecyzyjne łożyska wrzecionowe (Serie S, SM, KH, BNT)

Cztery wyspecjalizowane geometrie wewnętrzne łożysk kulkowych skośnych GMN pozwalają idealnie dopasować charakterystykę węzła do priorytetu aplikacji: maksymalnej sztywności pod obciążeniem skrawania lub minimalnego nagrzewania przy ekstremalnych obrotach.

• Seria S (np. S 618.., S 619.., S 60.., S 62..): Klasyczna geometria wrzecionowa z dużymi kulkami (kąty styku $15^\circ$ C lub $25^\circ$ E), zapewniająca najwyższą nośność statyczną, dynamiczną i sztywność w tokarkach i frezarkach CNC.

• Seria SM (np. SM 619.., SM 60..): Zoptymalizowana geometria bieżni ze zwiększoną liczbą mniejszych kulek, obniżająca tarcie i temperaturę pracy przy prędkościach wyższych o 15–20% względem serii S.

• Seria KH (np. KH 619.., KH 60..): Specjalistyczna konstrukcja szybkoobrotowa o zoptymalizowanej kinematyce, dostępna w wersji otwartej oraz obustronnie uszczelnionej (2RZ) z dożywotnim zapasem smaru.

• Seria BNT (np. BNT 619.., BNT 60.., BNT 62..): Łożyska zaprojektowane specjalnie do smarowania minimalnego mgłą olejowo-powietrzną, wyróżniające się otwartą strefą przepływu i wydłużoną trwałością.

• Wykonanie Direct-Lube (sufiks AB): Wersje wyposażone w rowek obwodowy, precyzyjne otwory zasilające w pierścieniu zewnętrznym oraz boczne pierścienie uszczelniające o-ring do bezpośredniego wtrysku oleju na bieżnię.

2. Łożyska hybrydowe ceramiczne (Seria HY) i ze stali azotowanej Cronidur (X)

Do najbardziej wymagających elektrowrzecion obróbki szybkościowej HSC (High Speed Cutting) firma GMN dostarcza łożyska o zaawansowanej inżynierii materiałowej:

• Łożyska hybrydowe (prefiks HY – np. HY S 6008, HY SM 61910, HY KH 6012): Wyposażone w kulki z ceramicznego azotku krzemu, które są o 60% lżejsze od stali, redukują siły odśrodkowe i chronią przed przepływem prądów wirowych.

• Wykonania ze stali wysokostopowej (prefiks X – Cronidur 30 / XD15NW): Pierścienie ze stali martenzytycznej stopowanej azotem w połączeniu z kulkami ceramicznymi dają najwyższą odporność na korozję, zużycie ścierne i niedobór smaru.

• Zestawy uniwersalne i wielorzędowe (oznaczenia L, M, S oraz DUL, DUM, DUS, TBT, QBC): Pojedyncze łożyska szlifowane uniwersalnie oraz fabrycznie sparowane komplety 2-, 3- i 4-rzędowe o precyzyjnie ustawionym napięciu wstępnym.

3. Precyzyjne łożyska kulkowe zwykłe (Głębokorowkowe w klasach P4 / P2 / HG)

Dla wysokoobrotowych napędów pomocniczych, silników elektrycznych, turbin medycznych, pomp próżniowych oraz przyrządów pomiarowych GMN produkuje symetryczne łożyska kulkowe głębokorowkowe o najwyższej dokładności geometrycznej.

• Seria wymiarowa 60.., 62.. oraz 63.. (średnice otworu od 5 do 40 mm): Dostępne z masywnymi koszykami tekstolitowymi (TA, TB, TXM) lub poliamidowymi (J, TVH), osiągające prędkości nieosiągalne dla łożysk standardowych.

4. Sprzęgła jednokierunkowe i wolnobiegi przemysłowe (Serie FE, FK, FBN, FPD, RA)

Wolnobiegi GMN bazują na precyzyjnie profilowanych elementach zaciskowych (sprags) lub rolkach prowadzonych w koszykach ze sprężyną meandrową, taśmową lub spiralną. Przenoszą wysokie momenty obrotowe bez poślizgu i luzu powrotnego jako sprzęgła wyprzedzeniowe, indeksacyjne (taktujące) lub blokady ruchu powrotnego.

• Wkładki wolnobiegowe bez pierścieni (Seria FE 400, FE 8000, FK, FKS, FKN): Kompaktowe koszyki z elementami zaciskowymi montowane bezpośrednio pomiędzy zahartowanym wałem a otworem oprawy lub koła zębatego.

• Wolnobiegi zintegrowane z łożyskiem kulkowym (Seria FBN, FPD, FP, FN, FND): Gotowe zespoły z własnymi pierścieniami w wymiarach zewnętrznych standardowych łożysk serii 62.. (np. FBN 6205) lub z pełnym ułożyskowaniem i uszczelnieniem (FPD).

• Kompletne sprzęgła jednokierunkowe w obudowach (Seria RA, FR, FRA): Modułowe zespoły z kołnierzami montażowymi, uszczelnieniami i komorą olejową lub smarową do przenośników, pras i przekładni wielobiegowych.

5. Bezstykowe uszczelnienia labiryntowe i szczelinowe (Serie L, M, S, CF)

Opatentowane przez GMN uszczelnienia bezstykowe chronią łożyska wrzecionowe i przekładniowe przed przenikaniem chłodziwa, oleju, pyłu szlifierskiego i opiłków bez generowania jakiegokolwiek tarcia mechanicznego i ciepła.

• Uszczelnienia labiryntowe z rowkami osiowymi (Seria L oraz Seria M): Dwuczęściowe pierścienie stalowe lub aluminiowe wykorzystujące siłę odśrodkową wirującego pierścienia wewnętrznego do aktywnego odrzucania cieczy z powrotem na zewnątrz.

• Uszczelnienia szczelinowe (Seria S – Gap Seals): Wąskie uszczelnienia bezstykowe (szerokość od 4 mm) z promieniową szczeliną dławiącą, kompensujące znaczne wydłużenia termiczne i przesunięcia osiowe wału.

• Uszczelnienia kombinowane dwustopniowe (Seria CF – Combi-Seal): Połączenie stalowego labiryntu z elastyczną wargą odrzutnikową, zapewniające stopień ochrony IP69K przy myciu wysokociśnieniowym gorącą wodą.

Zestawienie techniczne głównych serii łożysk i komponentów GMN

Grupa asortymentowa	Oznaczenia serii GMN	Kąt styku / Konstrukcja	Klasa dokładności	Główne zastosowanie przemysłowe
Wrzecionowe standardowe	Seria S (S 60.., S 619..)	15 stopni (C) lub 25 stopni (E), duże kulki	P4, P2, GMN HG	Wrzeciona tokarek, frezarek i centrów CNC
Wrzecionowe szybkoobrotowe	Seria SM, KH, BNT	15 stopni / 17 stopni, wersje 2RZ i Direct-Lube	P4, P2, GMN HG	Elektrowrzeciona HSC, szlifierki wewnętrzne
Wrzecionowe hybrydowe	Prefiks HY oraz X (Cronidur)	Kulki ceramiczne	P4, P2, UP	Elektrowrzeciona powyżej 20 000 obr./min
Wolnobiegi przemysłowe	FE, FK, FBN, FPD, FN, RA	Elementy zaciskowe (sprags) / rolki	Tolerancje ISO h5 / H6	Przekładnie, prasy, blokady powrotne
Uszczelnienia bezstykowe	Seria L, M, S, CF	Labirynt osiowy / szczelinowy	Bezstykowe (0 N·m tarcia)	Osłona wrzecion CNC przed chłodziwem

Powyższa tabela porządkuje kluczowe linie produktowe z katalogu GMN. W przypadku modernizacji wrzecion obróbczych przejście ze standardowej serii S na serię SM lub KH z kulkami ceramicznymi (HY) pozwala znacząco podnieść dopuszczalne obroty wrzeciona bez zmiany wymiarów gniazda oprawy i czopa wału.

Rozszyfrowanie popularnych oznaczeń katalogowych i sufiksów GMN

Przykład kodu GMN	Grupa produktów	Rozszyfrowanie poszczególnych członów oznaczenia	Znaczenie dla serwisów CNC i UR
S 6008 C TA P4 DUL	Wrzecionowe stalowe	S = seria, 6008 = Ø40x68x15, C = kąt 15 stopni, TA = koszyk tekstolitowy, P4 = klasa, DUL = para 2 szt. lekkie napięcie	Fabrycznie dobrana para łożysk do układu O lub X
HY KH 61910 C 2RZ TA HG L	Wrzecionowe hybrydowe	HY = kulki ceramiczne, KH = seria szybka, 61910 = Ø50x72x12, 2RZ = uszczelnione ze smarem, HG = wysoka precyzja, L = lekkie napięcie	Bezobsługowe łożysko gotowe do montażu w elektrowrzecionie
SM 6012 C TA P4 AB UL	Wrzecionowe Direct-Lube	SM = seria szybka, 6012 = Ø60x95x18, AB = otwory smarowe i o-ringi na płaszczu, UL = uniwersalne lekkie napięcie	Do wrzecion smarowanych mgłą olejowo-powietrzną
FBN 6206	Wolnobiegi z łożyskiem	FBN = wolnobieg zintegrowany z łożyskiem kulkowym, 6206 = wymiary 30x62x16 mm (jak łożysko 6206)	Montaż na wcisk bez dodatkowych śrub i wpustów
L 40x62x10	Uszczelnienia labiryntowe	L = uszczelnienie labiryntowe jednostronnie otwarte, 40 = średnica wału, 62 = średnica oprawy, 10 = szerokość w mm	Bezstykowa ochrona łożyska przed chłodziwem przy wysokich obrotach

Znajomość powyższej nomenklatury pozwala na bezbłędną identyfikację części podczas remontu elektrowrzeciona lub przekładni. W kodach GMN pojedyncza litera L, M lub S na końcu oznaczenia (bądź UL, UM, US) oznacza pojedyncze łożysko w wykonaniu uniwersalnym o lekkim, średnim lub mocnym napięciu wstępnym, natomiast prefiksy DU, TU i QU oznaczają komplety składające się odpowiednio z 2, 3 lub 4 fabrycznie sparowanych łożysk.

Dlaczego warto zamawiać łożyska, wolnobiegi i uszczelnienia GMN w DAKAM?

W serwisie obrabiarek sterowanych numerycznie oraz napędów przemysłowych dobór niewłaściwego kąta styku, koszyka lub napięcia wstępnego skutkuje przegrzaniem wrzeciona już podczas pierwszego rozruchu. W DAKAM zapewniamy pełne wsparcie inżynieryjne i dostęp do asortymentu GMN:

• Dobór i konwersja oznaczeń wrzecionowych 1:1: Przeliczamy kody łożysk z serii S, SM, KH i BNT na odpowiedniki FAG, IBC, SKF, SNFA czy NSK (i odwrotnie), zachowując dokładną charakterystykę sztywności, prędkości granicznej i smarowania.

• Kompletacja węzłów wrzecionowych i osiowych CNC: Dostarczamy zestawy łożysk wrzecionowych GMN wraz z dopasowanymi bezstykowymi uszczelnieniami labiryntowymi (seria L, M, CF), nakrętkami precyzyjnymi oraz dorabiamy i regenerujemy śruby kulowe w naszym warsztacie.

• Dobór wolnobiegów FE, FBN, FPD po wymiarach: Na podstawie średnicy wału, średnicy oprawy i wymaganego momentu obrotowego dobieramy wkłady wolnobiegowe oraz kompletne sprzęgła jednokierunkowe GMN wraz z zaleceniami dotyczącymi twardości i tolerancji pasowań.

• Gwarancja oryginalności i odbiór osobisty we Wrocławiu: Dostarczamy wyłącznie oryginalne, fabrycznie zaplombowane produkty GMN z Norymbergi z ekspresową wysyłką kurierską lub odbiorem osobistym w naszej siedzibie we Wrocławiu (ul. Kamieńskiego 240B).

Najczęściej zadawane pytania o produkty GMN (FAQ)

Czym różnią się serie łożysk wrzecionowych GMN: S, SM, KH oraz BNT? Wszystkie cztery serie mają znormalizowane wymiary zewnętrzne ISO (odpowiadające seriom wymiarowym 618, 619/719, 60/70 oraz 62/72), ale różnią się wewnętrzną geometrią bieżni i wielkością kulek:

• Seria S posiada największe kulki i głębokie bieżnie, co zapewnia maksymalną nośność i sztywność przy średnich i wysokich obrotach.

• Seria SM wykorzystuje mniejsze kulki o obniżonym tarciu, pozwalając osiągać o 15–20% wyższe prędkości obrotowe przy niższej temperaturze pracy.

• Seria KH posiada specjalną geometrię szybkoobrotową i występuje w wersji obustronnie uszczelnionej (2RZ) z fabrycznym zapasem smaru.

• Seria BNT ma otwartą konstrukcję zoptymalizowaną pod smarowanie mgłą olejowo-powietrzną w elektrowrzecionach o najwyższej trwałości.

Jak odczytać oznaczenia koszyków TA, TB oraz TXM w łożyskach precyzyjnych GMN? Łożyska wrzecionowe GMN wyposażane są w lekkie, masywne koszyki z tkaniny bawełniano-fenolowej (tekstolitu) lub wysokowytrzymałego tworzywa PEEK, które zapewniają doskonałe właściwości samosmarne w warunkach chwilowego niedoboru środka smarnego:

• TA (standard) to koszyk z tekstolitu prowadzony na zewnętrznym pierścieniu łożyska, idealny zarówno do smarowania smarem plastycznym, jak i mgłą olejową.

• TB to koszyk tekstolitowy prowadzony na pierścieniu wewnętrznym (stosowany w wybranych aplikacjach specjalnych).

• TXM to koszyk wykonany z termoplastycznego polimeru PEEK wzmocnionego włóknem węglowym, odporny na wysokie temperatury, starzenie chemiczne i skrajne prędkości obrotowe.

Czym różni się wolnobieg GMN serii FE 400 od wolnobiegu serii FBN lub FPD? Seria GMN FE 400 (oraz FK) to samonośny wkład wolnobiegowy (koszyk z elementami zaciskowymi i sprężyną) pozbawiony własnych pierścieni tocznych – wymaga on osadzenia bezpośrednio między zahartowanym i oszlifowanym czopem wału a zahartowanym otworem oprawy (twardość 60–62 HRC) oraz zewnętrznego ułożyskowania podpierającego siły promieniowe. Z kolei wolnobiegi serii FBN oraz FPD posiadają własne pierścienie wewnętrzne i zewnętrzne oraz zintegrowane łożysko kulkowe (w wymiarach standardowych łożysk serii 62, np. FBN 6205), dzięki czemu przenoszą zarówno moment obrotowy, jak i obciążenia promieniowe, a ich montaż na wale odbywa się bezpośrednio na wcisk (pasowanie r6/N6) lub na wpust (seria FN/FND).

Jak działają bezstykowe uszczelnienia labiryntowe GMN (seria L i M) i gdzie się je stosuje? Bezstykowe uszczelnienia labiryntowe GMN serii L oraz M składają się z dwóch współosiowych pierścieni (wewnętrznego osadzonego na wale i zewnętrznego w oprawie), pomiędzy którymi zachowana jest precyzyjna, wielostopniowa szczelina labiryntowa bez bezpośredniego kontaktu fizycznego elementów. Podczas obrotu wału siła odśrodkowa wyrzuca krople chłodziwa, oleju i zanieczyszczenia stałe do kanałów odprowadzających na zewnątrz. Ponieważ pierścienie nie trą o siebie, uszczelnienie nie zużywa się, nie generuje ciepła ani oporów ruchu i może pracować z prędkościami liniowymi przekraczającymi 60 m/s we wrzecionach CNC, przekładniach i stanowiskach badawczych.

Jak prawidłowo zamontować parę lub zestaw łożysk wrzecionowych GMN na podstawie oznaczeń na pierścieniach? Na zewnętrznym płaszczu każdego precyzyjnego łożyska wrzecionowego GMN wygrawerowany jest laserowo znacznik w kształcie strzałki (znak V). Wierzchołek znaku V wskazuje stronę szerszego obrzeża pierścienia zewnętrznego, czyli kierunek przenoszenia siły osiowej:

• W układzie O (Back-to-Back / DB) wierzchołki znaków V na sąsiadujących łożyskach są skierowane od siebie (zapewnia to największą sztywność kątową wrzeciona).

• W układzie X (Face-to-Face / DF) wierzchołki znaków V są skierowane do siebie.

• W układzie Tandem (DT) wierzchołki znaków V są skierowane w tę samą stronę (podwajając nośność osiową w jednym kierunku). Ponadto wierzchołek znaku V oznacza miejsce największego mimośrodu (bicia) pierścienia zewnętrznego, a kółko na czole pierścienia wewnętrznego oznacza maksymalne bicie otworu – ustawienie tych znaków w jednej linii podczas montażu minimalizuje bicie promieniowe wrzeciona.